Η δεσποινίς Δήμητρα

Η δεσποινίς Δήμητρα

Έμαθα να γράφω και να διαβάζω τεσσάρων χρονών, περίπου , και αυτό το οφείλω στο αυτοσχέδιο νηπιαγωγείο-σχολείο της γειτονιάς που μεγάλωσα, δημιούργημα μιας γειτονοπούλας , της Δήμητρας. Η δεσποινίς Δήμητρα ήταν μία όμορφη ξανθή κοπέλα , γύρω στα 20, που η αγάπη για τα παιδιά και

οι δυσκολίες της ζωής ίσως, της έδωσαν την φαεινή ιδέα να δημιουργήσει ένα αυτοσχέδιο νηπιαγωγείο-σχολείο κοντά στο σπίτι μου, στις αρχές της δεκαετίας του 60.

Παιδιά από τη γειτονιά μου ,αλλά και από τις γύρω γειτονιές, μαζευόμασταν σε αυτό το ιδιότυπο, αλλά όμορφο νηπιαγωγείο-σχολείο, για να μάθουμε ανάγνωση , γραφή, να λύσουμε αινίγματα, να παίξουμε ομαδικά παιχνίδια και να τραγουδήσουμε παρέα με τον μπάρμπα Μπρίλιο που είχε έναν γάλο, με τον Μανώλη που στην ταβέρνα του έπεφταν ντουφεκιές και με τα αλογάκια που έκαναν χοπ- χοπ και περνούσαν τα εμπόδια…

Το σχολείο μας ήταν υπαίθριο: στην αυλή του σπιτιού, που έμενε, με νοίκι, η Δεσποινίς Δήμητρα με τη μητέρα της, και που ήταν σκεπασμένη με ψιλό χαλίκι, είχε στηθεί ένας άτυπος ναός εκπαίδευσης, που μας αποκάλυψε τα πρώτα μυστικά της γνώσης. Όταν έκανε κρύο ή έβρεχε μαζευόμασταν μέσα στο σπίτι, αλλά τον περισσότερο καιρό ήμασταν έξω στον καθαρό αέρα της φύσης.

Τα θρανία ήταν απλά και ευρηματικά: πάνω σε τσιμεντόλιθους ήταν απλωμένες σανίδες, εκεί καθόμασταν. Θυμάμαι ότι άπλωνα στη σχολική σάκα πάνω στα πόδια μου και πάνω της το τετράδιο, για να ορνιθοσκαλίσω τα γράμματα του αλφαβήτου και τους αριθμούς που είχα μάθει να τα λέω, νερό, απέξω. Η φοίτηση ανελλιπής, ούτε σκέψη για απουσία. Θυμάμαι ότι τις Κυριακές περίμενα με αγωνία να έρθει η Δευτέρα για να πάω στο σχολείο μου, να περάσω ώρες ευχάριστες και να προσφέρω και εγώ τον οβολό μου. Ένα δίδραχμο εβδομαδιαίως ήταν το αντίτιμο για την πολύτιμη αυτή παροχή.

Κάθε πρωί, σηκωνόμουν ,ευχαρίστως, για να πάω στο αγαπημένο μου σχολείο, εκεί όπου βασίλευε η χαρά και η διάθεση για μάθηση. Δεν θυμάμαι να υπήρχαν φωνές, φασαρία ή καυγάδες μεταξύ των παιδιών. Η δεσποινίς Δήμητρα, ακοίμητος φρουρός, μας καθοδηγούσε και μας ενθάρρυνε στις προσπάθειες μας. Όλα κυλούσαν όμορφα και ωραία. Τώρα που φέρνω στη μνήμη του τα γεγονότα, που αναπολώ τις όμορφες εκείνες στιγμές, σκέφτομαι ότι ο χώρος είχε κάτι από τον αέρα ελευθερίας που φυσούσε στον «Αιμίλιο» του Ρουσσώ.

Η εξάσκηση συνεχιζόταν στο σπίτι και επειδή το τετράδιο που είχα ήταν για το σχολείο, έπαιρνα χασαπόχαρτα, από τα ψώνια της μητέρας, και προσπαθούσα να γράψω λέξεις ή αριθμούς ή το ονοματεπώνυμό μου. Με το όνομα τα πράγματα ήταν εύκολα, γιατί το υποκοριστικό του βαπτιστικού μου ονόματός ήταν εύκολο, δύο μόνο συλλαβές . Τα δύσκολα ήταν με το επώνυμο, διότι ένα επώνυμο με έξι συλλαβές που περιέχει τα μισά γράμματα του αλφαβήτου δεν το λες και εύκολο. Αλλά με την επιμονή και υπομονή όλα τα καταφέρνει ο άνθρωπος.

Στο τέλος της σχολικής χρονιάς , όπως σε κάθε σχολείο, δεν έχει σημασία που το δικό μας ήταν άτυπο, γινόταν και σχολική γιορτή. Στην αυλή με το χαλικάκι έπαιρνε θέση ένα σχοινί, του οποίου η μία άκρη ήταν δεμένη στον τοίχο του σπιτιού και η άλλη στον τοίχο του διπλανού σπιτιού που συνόρευε με την αυλή, και πάνω του ριγμένες δύο κουβέρτες, που έπαιζαν το ρόλο της αυλαίας. Απαγγέλλαμε, λοιπόν, το αποχαιρετιστήριο ποίημα και έτσι αποφοιτούσαμε με δόξα και τιμή.

Όμως, όπως συμβαίνει κατά κόρον στη ζωή, όλα τα ωραία κάποτε τελειώνουν . Η δεσποινίς Δήμητρα, δεν ξέρω για ποιον λόγο, έφυγε από τη γειτονιά, μετακόμισε κάπου αλλού, και έτσι το όμορφο αυτοσχέδιο σχολείο μας έκλεισε. Αλλά, κατά τη διάρκεια της λειτουργίας του, έστω και μικρής, πρόλαβε να μας χαρίσει ώρες χαράς και αγάπης για τη μάθηση, και να μας οδηγήσει στα απλά μονοπάτια της γνώσης, πολύτιμα, όμως, για εμάς τα παιδιά, μιας αναπτυσσόμενης γειτονιάς των Δυτικών Προαστίων της δεκαετίας του 60.

Την δεσποινίδα Δήμητρα δεν την είδα ποτέ ξανά, ούτε άκουσα ποτέ κάτι για εκείνην όλα αυτά τα χρόνια. Δεν ξέρω πως πορεύθηκε στη ζωή της. Δεν ξέρω αν είναι εδώ, ή αν έχει αποχαιρετήσει αυτόν τον κόσμο. Ξέρω , όμως, ότι ο σπόρος που έσπειρε έπιασε τόπο.

Ήθελα εδώ και καιρό να γράψω αυτό το κείμενο, ως φόρο τιμής, σε εκείνη την ξανθή κοπέλα, τη δεσποινίδα Δήμητρα, που άνοιξε τους ορίζοντες μου και μου χάρισε τα πρώτα κλειδιά για την κατάκτηση της γνώσης. 

Φωτογραφία: Η δεσποινίς Δήμητρα και εγώ που απαγγέλλω το αποχαιρετιστήριο ποίημα.

                                                           Αργυρώ Χατζηπαναγιώτου